Özbeklerin Düğün Adetleri

3dk

Orta Asya medeniyetinin oluşması ve hatta gelişmesinde Özbek gelenek ve göreneklerinin de büyük katkısı olmuştur. Özbek türklerinin bir çok örf ve adetleri bulunmaktadır ve bunlardan biri de evlilik gelenekleridir.

Özbeklerde kız seçme-bulma gibi bir durum söz konusudur. Gelin ile damadın arasındaki denklikten tutun da boyları, yaşları, kültürel seviyeleri, karakterleri göz önünde bulundurularak gelin seçme durumu vardır.

Bunu da erkek tarafın annesi veya ablası sorup soruşturarak gerekirse mahalle mahalle gezerek oğullarına uygun bir gelin adayı bulma çabası içerisine girerek yapmaktadır.

İçlerine sinen bir kız bulunca da kız evine giderler.

Bu arada kız aramaya gelen kadınlara da özbeklerde Savcı denilir. Savcı hanımlar baktı ki kız tarafıyla anlaşabiliyorlar beyaz bir örtü verip razı geldiklerini belirtiyorlarmış. Hatta bazı yerlerde beyaz örtü yerine oğlana kemer veriyorlarmış.

Ama günümüz özbeklerinde bazı erkekler eski adetler yerine bizzat kendisi iş yerinden olsun, okuldan, mahalleden olsun beğendikleri bir kız olduğu zaman gidip annesine bahsederek daha sonra kız tarafının evine istemeye gidebiliyorlar.

Her şey yolunda gitti, her iki taraf anlaştı ve evlenmeye karar verdiler. İlk olarak fatiha düğünü yapılıyor. Fatiha düğünü demek erkek tarafının kız tarafına hediyeler getirmesi demek. Getirilen hediyeler de yemekler, bir kaç çuval un, koç, kumaş, süs eşyaları ve ayakkabılardır. Bunun ardından mahallenin büyükleri dua ederek düğün gününü belirliyor.

Fatiha düğününün ertesi günü gelinin çeyizi hazırlanır. Çeyiz de hazır olduktan sonra yük gönderdi adeti yapılır. Yani bu da şu demek, düğünden bir kaç önce kızın eşyaları erkek evine getirilir ama eşyalarla birlikte bir inek, bir koyun, kilolar pirinç ve un, tuz, patates, tatlılar, yemeklerde götürülür. Tabi kız tarafının maddi durumu doğrultusunda bunlar yapılır.

Düğünden bir gün önce erkek tarafında ziyafet yedi yapılır. Yani erkek tarafında pilav yapılır ve mahallenin genç ve yaşlıları bu pilav için havuç doğrarlar. Bu şekilde de düğünü tüm mahalleye duyururlar.

Düğün günü gelin almaya giden damat ve arkadaşlarına sazlar şarkılar eşliğinde yemek ve tartlı ziyafeti verilir. Hatta eve giren damadın arkadaşları özbeklere özgü yar yar şarkısını söylerler.

Dini nikah kız evinde yapılmaktadır. Daha sonra da resmi nikah için belediye binasına giderler. Nikahtan sonra konvoylar eşliğinde şehirde bir tur atılır.

Eve geldikleri zaman aramadan inen gelin ve damada ateş yakılır, bu ateşin etrafında da bir iki defa dönerler. Şarkılar söylenir danslar edilir.

Gelin beyaz gelinliğini giyindikten sonra düğün başlar. Şiirlerle şarkılarla sazlarla özbek düğünleri eğlenceli düğünler olmaktadır.

Özbekler düğünlere çok önem verirler. Bu günün kusursuz geçmesi için de ellerinden geleni yaparlar.

Diğer yazılarımıza da göz atın